Postępowanie w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.

Sposób postępowania w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

Zgodnie z art. 25 ww. ustawy prowadzący pojazd mechaniczny, który potrącił zwierzę, obowiązany jest, w miarę możliwości, do zapewnienia mu stosownej pomocy lub w przypadku konieczności uśmiercenia, do zawiadomienia jednej ze służb, o których mowa w art. 33 ust. 3 wspomnianej ustawy, tj. lekarza weterynarii  (z którym dana gmina ma podpisaną umowę na świadczenie całodobowych usług w tym zakresie), członka Polskiego Związku Łowieckiego, inspektora organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, funkcjonariusza Policji, straży miejskiej lub gminnej, Straży Granicznej, pracownika Służby Leśnej lub Służby Parków Narodowych, strażnika Państwowej Straży Łowieckiej, strażnika łowieckiego lub strażnika Państwowej Straży Rybackiej.

Jednocześnie, jeżeli ranne zwierzę stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego wskazane jest powiadomienie o tym zdarzeniu Policji, do której obowiązków należy czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Każda ze służb, o których mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, jest uprawniona do stwierdzenia potrzeby uśmiercenia zwierzęcia w celu zakończenia cierpień tego zwierzęcia.

Zgodnie z art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, uchwalany corocznie przez radę gminy, obejmuje między innymi zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych  z udziałem zwierząt. Ponieważ ustawodawca nie ogranicza obowiązku zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej, obowiązek ten dotyczy również zwierząt dzikich. Gmina, w ramach ww. programu, powinna mieć podpisaną umowę z lekarzem weterynarii, który zapewni możliwość dojazdu do zwierzęcia i udzielenia mu niezbędnej pomocy.

Zasadne jest, aby na stronie internetowej gminy umieszczono informacje dotyczące danych podmiotu, z którym została podpisana umowa o świadczeniu usług lekarsko – weterynaryjnych w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem dzikich zwierząt, a także kontaktowy numer telefonu, pod który należy dokonać zgłoszenia o wypadku drogowym lub innym zdarzeniu losowym z udziałem dzikich zwierząt.

Gmina powinna także zabezpieczyć możliwość użycia broni Palmera, która w przypadku zdarzeń ze zwierzętami dzikimi może mieć kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa człowieka.

Zatem nie tylko lekarz weterynarii (z którym dana gmina ma podpisaną umowę na świadczenie całodobowych usług w tym zakresie), jest właściwy lecz ustawodawca przewidział szeroki krąg podmiotów uprawnionych w ww. zakresie.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 ww. ustawy w razie konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, czynność tę dokonuje się przez podanie środka usypiającego – przez lekarza weterynarii (z którym dana gmina ma podpisaną umowę na świadczenie całodobowych usług w tym zakresie), albo

przez zastrzelenie zwierzęcia dzikiego – przez osobę uprawnioną do użycia broni palnej.

Postępowanie w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt z gatunków chronionych.

Należy również mieć na uwadze, iż wszelkie działania podejmowane wobec gatunków chronionych, w tym wilków, powinny odbywać się zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Przepisy te bowiem mają na celu zapewnienie prawidłowej realizacji procedur oraz ochrony cennych gatunków.

.Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody oraz § 6 ust.1 pkt 1 ww. rozporządzenia w stosunku do dziko występujących zwierząt gatunków objętych ochroną zabrania się ich umyślnego zabijania. Uśpienie lub zastrzelenie wilka wymaga uzyskania wcześniejszego zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

W sytuacjach nagłych, wymagających natychmiastowej interwencji, tj. gdy niezbędne jest niezwłoczne wykonanie czynności zakazanej (w tym zabicia) w stosunku do gatunku objętego ochroną, zezwolenia mogą być wydane ustnie, po rozpatrzeniu wniosku złożonego drogą telefoniczną. W tym celu należy

skontaktować się telefonicznie z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska, pod dedykowanym numerem telefonu podanym na stronie internetowej urzędu

https://www.gov.pl/web/gdos/kontakt .

To wnioskodawca podaje czynność i sposób jej wykonania, a także wskazuje podmiot uprawniony do wykonania zezwolenia. W przypadku konieczności uśmiercenia zwierząt, w celu skrócenia ich cierpienia, do wyboru pozostaje podanie środka usypiającego – przez

lekarza weterynarii albo zastrzelenie zwierzęcia dzikiego – przez osobę uprawnioną do użycia broni palnej. W zezwoleniu (także ustnym) organ określa ww. warunki. W przypadku decyzji ustnych, w późniejszym terminie spisywany jest protokół z jej wydania.

Postępowanie w przypadku podejrzenia wystąpienia u żywego zwierzęcia choroby zakaźnej.

W przypadku podejrzenia wystąpienia u żywego zwierzęcia choroby zakaźnej, a w związku z tym ryzyka rozprzestrzeniania się zagrożenia epizootycznego, zastosowanie znajdują przepisy art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, zgodnie z którymi w przypadku powzięcia informacji o podejrzeniu wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt, obowiązkowe jest niezwłoczne powiadomienie o tym fakcie organu Inspekcji Weterynaryjnej, tj. właściwego miejscowo powiatowego lekarza weterynarii.

 

Postępowanie w przypadku znalezienia padłych zwierząt.

W przypadku znalezienia  padłego  zwierzęcia należy w pierwszej kolejności ustalić komu przysługuje prawo jej własności i na kim spoczywa obowiązek utrzymania czystości w danym miejscu.

Zgodnie z art. 2 ustawy Prawo łowieckie, zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa.

W sytuacji znalezienia zwierzęcia padłego istotne jest to, na czyim gruncie znajduje się martwe zwierzę.

W postępowaniu w konkretnym przypadku należy kierować się przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i ustawy z dnia 13 września 1996 r.  o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, które obejmują w szczególności utrzymanie czystości i porządku. Art. 3 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi natomiast, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tejże ustawy gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania. Wyliczenie dokonane dalej w tym przepisie wskazuje, że realizacja tego obowiązku następuje m.in. przez zapewnienie zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok bezdomnych zwierząt lub ich części oraz współdziałanie z przedsiębiorcami podejmującymi działalność w tym zakresie. Ponieważ ma ono charakter przykładowy (ustawodawca posługuje się sformułowaniem „w szczególności”), należy uznać przez analogię, że przepis ten dotyczy także zwłok zwierząt łownych. Pojawienie się zwłok zwierząt łownych na terenie gminy należy więc traktować tak samo, jak pojawienie się zwłok zwierząt bezdomnych, tzn. jako zdarzenie powodujące konieczność działania gminy w celu przywrócenia czystości i porządku.

Ze względu na zagrożenie wystąpienia afrykańskiego pomoru świń, o znalezieniu padłego dzika każdorazowo powinien być powiadomiony o tym fakcie właściwy miejscowo powiatowy lekarz weterynarii.

Praktyczny przewodnik bioasekuracji

Stanowisko GIS – woda